กาเฟอีน (caféine)
        สารนี้มีฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางทำให้ร่างกายเกิดความตื่นตัวและลดความง่วงได้ เครื่องดื่มหลายชนิดมีกาเฟอีนเป็นส่วนผสม เช่น กาแฟ น้ำชา น้ำอัดลมรวมทั้งเครื่องดื่มชูกำลัง

 

 

 

กาเฟอีน - (caféine) ในกาแฟ   

        ด้วยเหตุนี้จึงทำให้กาเฟอีนเป็นสารกระตุ้นประสาทที่ได้รับความนิยมมาก กาแฟพันธุ์อาราบิกาจะมีปริมาณกาเฟอีนน้อยกว่ากาแฟพันธุ์โรบัสตา โดยทั่วไปกาแฟเอสเปรสโซจากเมล็ดกาแฟพันธุ์อาราบิกาจะมีกาเฟอีนประมาณ 40 มิลลิกรัม นอกจากนี้ในเมล็ดกาแฟยังพบอนุพันธุ์ของกาเฟอีน คือ ธีโอฟิลลีน (Theophyllin) ในปริมาณเล็กน้อยอีกด้วย

                                                                                             

 

                                             

กาเฟอีน - (caféine) ในชา   

       ใบชา ยังเป็นแหล่งของกาเฟอีนที่สำคัญอีกแหล่งหนึ่ง พบว่าจะมีกาเฟอีนมากกว่ากาแฟในปริมาณเดียวกัน แต่วิธีชงดื่มของชานั้น ทำให้ปริมาณกาเฟอีนลดลงไปมาก แต่ชาจะมีปริมาณของธีโอฟิลลีนอยู่มาก และพบอนุพันธุ์อีกชนิดของกาเฟอีน คือ ธีโอโบรมีน (Theobromine) อยู่เล็กน้อยด้วย ชนิดของใบชาและกระบวนวิธีการเตรียมก็เป็นปัจจัยสำคัญของกาเฟอีนในน้ำชาเช่นเดียวกับในกาแฟ เช่นในชาดำและชาอูหลงจะมีกาเฟอีนมากกว่าในชาชนิดอื่นๆ อย่างไรก็ตาม สีของน้ำชาไม่ได้เป็นลักษณะบ่งชี้ถึงปริมาณกาเฟอีนในน้ำชา เช่นในชาเขียวญี่ปุ่นซึ่งจะมีปริมาณกาเฟอีนสูงกว่าชาดำบางชนิด. 

 

 

กาเฟอีน - (caféine) ในช็อคโกแลต

        ช็อคโกแลต ซึ่งผลิตมาจากเมล็ดโกโก้ก็เป็นแหล่งของกาเฟอีนเช่นเดียวกัน แต่ในปริมาณที่น้อยกว่าเมล็ดกาแฟและใบชา แต่เนื่องจากในเมล็ดโกโก้มีสารธีโอฟิลลีนและธีโอโบรมีนอยู่มาก จึงมีฤทธิ์อ่อนๆ ในการกระตุ้นประสาท อย่างไรก็ตาม ปริมาณของสารดังกล่าวนี้ก็ยังน้อยเกินไปที่จะให้เกิดผลกระตุ้นประสาทเช่นเดียวกับกาแฟในปริมาณที่เท่ากัน

 

 

กาเฟอีน - (caféine) ในน้ำอัดลมและเครื่องดื่มชูกำลัง

        น้ำอัดลมและเครื่องดื่มชูกำลัง เป็นเครื่องดื่มที่พบกาเฟอีนได้มากเช่นเดียวกัน น้ำอัดลมทั่วไปจะมีกาเฟอีนประมาณ 10-50 มิลลิกรัมต่อหนึ่งหน่วยบริโภค ขณะที่เครื่องดื่มชูกำลัง เช่นกระทิงแดง จะมีกาเฟอีนอยู่มากถึง 80 มิลลิกรัมต่อหนึ่งหน่วยบริโภค กาเฟอีนที่ผสมอยู่ในเครื่องดื่มเหล่านี้อาจมาจากพืชที่เป็นแหล่งผลิต แต่ส่วนใหญ่จะได้จากกาเฟอีนที่สกัดออกระหว่างการผลิตกาแฟพร่องกาเฟอีน (decaffeinated coffee)

ผลดีและผลเสีีย 
ของ “กาเฟอีน” ต่อร่างกาย ในปรีมาณที่พอเหมาะ
 
          ผลดี
  • กระตุ่นให้เกิดการตื่นตัว
  • ลดอาการง่วงนอน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องทำงานต่อเนื่อง
  • ช่วยลดอาการเมื่อยล่าของสมอง

           ผลเสีย
  • ปวดศรีษะ
  • หัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ
  • นอนไม่หลับ
  • ปัสสาวะบ่อยๆ
  • เร่งการหลังกรดในกระเพราะอาหาร


การรักษาพิษของกาแฟอิน
 
        โดยทั่วไปจะเป็นการรักษาตามอาการที่เกิด แต่หากผู้ป่วยมีปริมาณกาเฟอีนในเลือดสูงมากอาจต้องได้รับการล้างท้องหรือฟอกเลือด
Powered by MakeWebEasy.com